DRIEBERGEN - Moeten geboren niet-ondernemers ver blijven van het ondernemerschap? Meestal wel. Maar een bepaalde groep niet-ondernemers moet het ondernemerschap juist een tijdje van dichterbij meemaken. Dat is in het belang van ondernemend Nederland. Dus van Nederland.

Je zou hem zo willen hebben, Matthijs Volleman. Mooie stem, belezen indruk, een vaardig presentator. Een denker ook, iemand die zijn ondernemersplannen zeer gedegen uitwerkt. Zo ook zijn plan om een ijssalon te beginnen. Over werkelijk alles was nagedacht. Je kreeg gewoon zin om naar die ijssalon te gaan. Hij moest alleen nog geopend worden. En ingericht. Op de een of andere manier verliep dat proces niet zo snel. Wat hield Matthijs Volleman tegen? Desgevraagd zei hij, dat het de vergunning van de brandweer was.

E-mails in ordner doen...
Maar het echte antwoord op deze vraag hoorde ik via iemand die bij Volleman in hetzelfde bedrijfsverzamelgebouw had gezeten: “Die Volleman, tja... Weet je wat hij doet? Hij draait al
zijn e-mails uit en doet ze in een ordner. Echt, uitdraaien en in een map doen!” Toen wist ik dat die ijssalon er nooit zou komen. Want Matthijs Volleman mocht dan eerder in het bedrijfsleven een managementfunctie hebben vervuld, een ondernemer zou hij nooit kunnen worden. Wie zoveel moeite wil steken in het verkrijgen van (schijn)zekerheid, die blijft op elk punt hangen in de procedures. Zo’n administrateur kan het belang van procedures niet in perspectief zien ten opzichte van het doel.

De realiteit van ondernemersland
Volleman is niet meer actief in het bedrijfsleven.

Hij wilde wel, maar zijn denken en doen konden geen aansluiting krijgen op de realiteit. Bijvoorbeeld de realiteit dat tijd letterlijk geld is. Liever improviseren en morgen vanaf een kraam 6.000 ijsjes verkopen tijdens het dorpsfeest, dan over 3,5 jaar de perfecte ijssalon. Liever over 4 maanden een niet-perfecte ijssalon, dan over 1,5 jaar de perfecte. Want binnen 9 maanden kan er iets veranderen. Bijvoorbeeld dat een ander in dezelfde buurt met een ijswinkel begint. Lang niet zo mooi en verfijnd, maar wel met klanten voor de toonbank. In ondernemersland kan iets wat niet helemaal voldoet vaak beter zijn dan iets wat perfect is. In procedureland wordt deze realiteit niet zo ervaren.

Ondernemersvriendelijke voornemens
Er zijn meer beschaafde, weldenkende en goed opgeleide mensen bij wie de realiteit van het bedrijfsleven niet aansluit op de eigen beleving. Een deel van deze groep mensen werkt bij vergunning verlenende instanties Hoe ondernemend Nederland denkt over hun rol is bekend. Het huidige kabinet had er – in navolging van eerdere kabinetten – een speerpunt van gemaakt: speciaal beleid inzake de knellende regelgeving. Maar zet dit zoden aan dijk? Uit onderzoek dat de NCD onder haar leden hield blijkt van niet. 65,4% van de NCD-respondenten vindt dat de regeldruk het afgelopen jaar niet is verminderd. In de toekomst zullen nog meer ondernemersvriendelijke voornemens verschijnen op politiek-bestuurlijk papier. En wat zullen die voornemens gaan veranderen aan de manier waarop een vergunningsbeambte de realiteit van een ondernemer meebeleeft?

Verplichte stage voor ambtenaren!
Mensen veranderen hun perceptie en handelen niet op basis van een beleidsnota. Praktische ervaring kan wel helpen. Ik ken een overheidsbestuurder die een mini-sabbatical van enkele weken besteedde aan dagstages bij een serie van bedrijven. Tillend op de werkvloer, verkopend op de winkelvloer, meedenkend in de directiekamer. Deze bestuurder heeft meer oog gekregen voor de problemen van ondernemers; is deze problemen gaan zien als iets waar de hele maatschappij last van heeft. Wat mij betreft worden ambtenaren verplicht een tijdje mee te draaien in een ondernemingsomgeving. Verplicht, inderdaad. Kennis van de regelgeving moet meer omvatten dan kennis van de regels alleen. Het gaat ook – liever gezegd juist – om de realiteit waarmee die regels verbonden zijn.


Geschreven door Susanne Stolte, voorzitter van de Nederlandse vereniging van Commissarissen en Directeuren (NCD)