DRIEBERGEN - “In Amerika is het heel normaal dat je als ondernemer een paar keer op je gezicht gaat, voordat je zakelijk echt succesvol wordt. Van die zakelijke mentaliteit kunnen wij in Nederland nog heel wat leren.”

Deze zinnen heeft heel ondernemend Nederland al een aantal keren gehoord. Ik denk er wel eens aan als ik langs een bepaald benzinestation rijd. Daar hebben ze alle reden om niet te geloven dat een faillissement beschouwd moet worden als een hoopvol teken van ondernemerstalent. Het station in kwestie was namelijk gezegend met een 'klant' die al drie keer failliet ging. En telkens liet hij zijn brandstofleverancier zitten met de onbetaalde rekeningen.

Ezel
Hoe had volgens u het benzinestation moeten reageren, toen de brokkenpiloot voor de derde keer wilde praten over een brandstofcontract? Als de optimistische Amerikaan? Of misschien wel -heel streng - volgens deze Oud-Hollandse zegswijze: 'Een ezel stoot zich in 't gemeen geen tweemaal aan dezelfde steen.' Hoe dan ook, tegenover de Amerikaanse visie op faillerende ondernemers (gegokt, verloren, volgende keer beter) staat de Europese visie (te veel beloofd, mooi weer gespeeld, schulden gemaakt). De Amerikaanse visie lijkt terrein te winnen. De vraag is of dat een gunstige ontwikkeling is voor het bedrijfsleven. Een antwoord daarop zoek ik niet in een keuze tussen 'Amerikaans' of 'Europees'.

A life altering event
Ik wil namelijk eerst wel eens weten of men in Amerika inderdaad wel zo makkelijk denkt over faillissementen als beweerd wordt.

Het zou me niks verbazen als het hele verhaal wat genuanceerder was. Lees maar eens deze tips over failliet gaan; alles afkomstig van de Amerikaanse site eHow. Kennelijk is failliet gaan niet zomaar iets: “The decision to file bankruptcy is never an easy one. Anyone who is considering this life-altering event should be aware of the negative impact bankruptcy.” En een faillissement wordt ook niet zo snel vergeten: “A bankruptcy remains on a credit report for ten years. During this time it will be extremely difficult to obtain a mortgage, automobile or certain types of employment.” Verder denkt de Amerikaanse maatschappij in het algemeen wel negatief over failleurs. “One of the biggest misconceptions is that everyone who files bankruptcy is irresponsible and careless with money, which is not the case.”

Een maatschappij van winners
Vanwaar dan toch dat verhaal, dat men in Amerika niet zo zwaar tilt aan een faillissement? Ik heb zo mijn vermoedens. In de verhalen over ondernemers die uiteindelijk succesvol zijn geworden, vormen eventuele voorgaande faillissementen een extra fraai decor voor het latere succes. En de verhalen over mensen die failliet gingen en berooid bleven? Daar heeft de op winners gerichte Amerikaanse samenleving geen belangstelling voor. Waarom zouden ze ook? Het merendeel van Amerika’s succesvolle ondernemers is nooit failliet gegaan. Om mee te tellen als ondernemer hoef je helemaal niet eerst failliet te zijn gegaan. Dat is een cowboyverhaal. En iedereen die het doorvertelt, werkt mee aan het creëren van valse romantiek rond failliet gaan.


Helden
Als het gaat over zakelijke tegenwind is uw echte eigen verhaal veel relevanter. Deel het verhaal met collega-ondernemers of andere (ervarings)deskundigen; en wacht er niet mee totdat de moeilijkheden een mogelijke oplossing definitief hebben overvleugeld. Het kan gebeuren dat men in een bepaalde fase het advies krijgt om de stekker eruit te trekken. Stoppen vóórdat er niet in te lossen schulden zijn ontstaan. Ondernemers die dat advies opvolgen, zijn in mijn ogen geen bangeriken. Ze hebben gegokt, verloren, maar geen mooi weer gespeeld. Ze nemen een moeilijk besluit, maar schepen anderen niet op met hun problemen. Ja, in een film vervullen ze daarmee de bijrol van de brave loser. Maar in het echte leven zijn het uiteraard helden.

Geschreven door Susanne Stolte, voorzitter van de Nederlandse vereniging van Commissarissen en Directeuren (NCD)