WADDINXVEEN - Powerpoint is een geweldige tool voor mensen met spreekangst. Het geeft namelijk een uitstekende mogelijkheid om de aandacht van jezelf te verplaatsen naar het scherm. Maar biedt Powerpoint ook meerwaarde? Meestal is dat niet het geval en zal de impact van een presentatie eerder afnemen. Slechts in uitzonderlijke gevallen voegt het iets toe. Waarom dat zo is licht ik graag toe.

Medisch congres
Al weer enkele jaren geleden kwam in mijn praktijk een orthopedisch chirurg, die in opdracht van een producent van knie-implantaten overal ter wereld demonstratieoperaties verrichtte. Vervolgens werd daar een congres aan verbonden waar gemiddeld 400 artsen aanwezig waren. Hij zei: ‘er zijn meestal 8 sprekers waarvan ik er een ben, en bij iedere spreker val ik in slaap en nu ben ik maar bang dat zij ook bij mij in slaap vallen als ik spreek’. Ik vroeg: ‘gebruik je Powerpoint en meer dan 10 slides’ en zijn antwoord was?: ‘Meer dan 100’!. ‘Ja’, zei ik, ‘dan valt iedereen ook bij jou in slaap’.

Niemand valt nog in slaap
Hij kan niet om Powerpoint heen omdat hij vaak iets wil laten zien wat de luisteraar nog niet kent. Intussen gebruikt hij nog steeds meer dan 10 slides, maar minder dan 20. Ik heb hem geleerd om zijn presentatie simpel te maken op een manier waarop ook een specialist begrijpt wat er wordt bedoeld.

Hij maakt uitsluitend datgene visueel wat hij met woorden niet goed kan beschrijven. De meest ingewikkelde presentatie hoort begrepen te worden door een middelbare scholier van 18 jaar. Dus ook een presentatie voor 400 vakspecialisten.
Vanwege onze klik is hij nu een huisvriend en telkens als ik hem spreek kan hij niet nalaten om te vertellen met hoeveel meer plezier hij nu presenteert. Niemand valt nog in slaap en zijn presentatie wordt steeds als beste beoordeeld.

Poedel als waakhond
De verfilming van een boek dat je eerder hebt gelezen valt meestal tegen. Tijdens het lezen van een boek creëer je in je binnenste een beeld van de hoofdpersonen en de omgeving waarin het verhaal van het boek zich afspeelt. Het is een automatisme dat er voor zorgt dat iedereen zijn eigen ideale interne film afspeelt tijdens het lezen van een boek. Een waakhond zal door de één worden gezien als een Dobberman pincher en door de ander als een Herdershond. Blijkt die waakhond in de verfilming een poedel te zijn, dan valt de film jou waarschijnlijk meteen tegen.

Presenteren met impact
Helaas zijn er niet zoveel mensen die zonder Powerpoint een perfecte presentatie geven die langdurige impact heeft. Maar het is beslist te leren! De beste presentaties worden beschrijvend verteld. Geen opsomming meer van feiten, maar een levendige beschrijving van zelfs de saaiste informatie. Je stem en lichaamstaal worden ingezet als een instrument. Het maakt niet meer uit wat je zegt, maar vooral hoe je het zegt. Een notaris of een accountant zal in zijn presentatie met levendige beschrijvingen vertellen over voorbeelden waarin zijn adviezen een belangrijke rol spelen. Ben je toehoorder dan zul je een film afspelen die betrekking heeft op je eigen situatie. Met Powerpoint wordt het meestal een abstractie die geen ruimte meer geeft voor fantasie.

Presidentskandidaten
Een presidentskandidaat zal dan ook nooit Powerpoint gebruiken. Presenteren is emotioneren en die kans is aanmerkelijk groter wanneer de fantasie van de luisteraar wordt aangesproken. De toehoorder maakt daar het eigen ideale beeld van. Iedereen die de politiek in Engeland en Amerika volgt ziet dat al die sterke politieke redenaars om die reden geen Powerpoint gebruiken. Wil een zittende minister-president een Nederlander duidelijk maken dat zijn voorstellen er toe leiden dat per gezin gemiddeld € 200,- belastingvoordeel krijgt? Dan is het niet verstandig om met Powerpoint een blauwe envelop te laten zien. Twee briefjes van € 100,- tonen, zorgt ook niet voor het gewenste effect. De blauwe envelop heeft een te negatieve lading en 2 briefjes van € 100,- is voor de een ’n extra dinertje en voor de ander 2 weken extra eten en weer voor een ander nieuwe kleren voor de kinderen.

Uitzonderingen
Gebruik Powerpoint het liefst voor zaken die moeilijk te beschrijven zijn. Zo zal een architect die zijn plannen wil laten zien waarschijnlijk powerpoint gebruiken of een maquette. De introductie van iPad zal ongetwijfeld zijn gedaan met Powerpoint, om iets te laten zien wat we nog niet kenden. De werking van een bepaald technisch mechanisme dat zich moeilijk laat beschrijven, mag ook getoond worden door middel van Powerpoint. Wees echter voorzichtig met het gebruik van Powerpoint wanneer je de boodschap dusdanig kunt beschrijven dat je luisteraars daarbij een eigen ideaal beeld kunnen vormen.

Presenteren zonder powerpoint
Iedereen kan goed leren presenteren. Zonder sheets heeft je presentatie meestal meer impact. Belangrijk dat je leert om je houding, je kijkgedrag en je stem optimaal in te zetten. Een presentatie die je geeft en waarvan de boodschap blijft hangen levert je veel op. Immers, je bedrijf, product en dienst krijgen wordt geloofwaardiger of krijgt meerwaarde.

Pieter Frijters | www.spreek.nl | www.mindtuning.nl