DEN HAAG - In mijn vorige column noemde ik het een gemiste kans dat er geen enkele vrouw is benoemd in de zogenaamde topteams die geïnstalleerd zijn door het ministerie van EL&I. In oktober 2010 waren de voortekenen al slecht, minister-president Rutte presenteerde toen zijn homogeen samengestelde kabinet. In het huidige kabinet treffen we 20 mannen aan en 4 vrouwen!

Het onderwerp diversiteit verdwijnt door dit kabinet helemaal naar de achtergrond. Het kabinet heeft dit onderwerp een stuk lager op de agenda geplaatst. En dat heeft zijn uitwerking in de maatschappij, want de overheid heeft een belangrijke voorbeeldfunctie op dit gebied. Daarom is mijn hoop dan toch gevestigd op het goede voorbeeld in het bedrijfsleven.

Even voor de goede orde, het bedrijfsleven moet nog veel werk verzetten om vrouwen een juiste plek te geven in hun organisaties. Wat feiten op een rij. Van de bestuurders van de grootste 99 bedrijven is 3,4 procent vrouw. Van de commissarissen is dat 10,7%. Het bedrijfsleven heeft er alle belang bij - vanwege bedrijfseconomische redenen - om te werken aan het verhogen van deze percentages. Onderzoek van hoogleraar Mirjam van Praag levert het bewijs.

Een meer divers samengesteld topteam zorgt ervoor dat een bedrijf beter gaat presteren. Van Praag is als hoogleraar ondernemerschap en organisatie verbonden aan de Universiteit van Amsterdam en ze is wetenschappelijk directeur van het Amsterdam Center for Entrepeneurship.

Samen met collega’s Hoogendoorn en Oosterbeek deed ze onderzoek naar het effect van het aantal vrouwen en mannen op bedrijfsresultaten.

Bedrijven met 50 tot 60 procent vrouwen aan het roer behaalden de meeste omzet, boekten de meeste winst en winst per aandeel. De gemengde teams doen het vooral beter omdat mannen en vrouwen elkaar dan scherp houden. Als mannen of vrouwen onder elkaar zijn, wordt er minder toegezien op afspraken en prestaties. Verder toont het onderzoek aan dat mensen in gemengde teams elkaar de ruimte geven om zich te ontwikkelen en goede prestaties te leveren.

Wat het onderzoek niet aantoont, maar waarvan ik zelf overtuigd ben dat gemengde teams daar een positieve invloed op hebben, dat is verbetering van het bedrijfsimago. Meer oog voor de belangen van de klant en werknemers en het vertonen van minder riskant bedrag is dan toch mooi meegenomen. Bovendien lijkt het me motiverend voor vrouwen in lagere posities als ze zien dat ook zij hogerop kunnen komen.

Ik hoop van harte dat de Zakenvrouw van het Jaar, Thecla Bodewes al deze voordelen telkens onder de aandacht van het Nederlands bedrijfsleven gaat brengen. Mooie missie, want er ligt wel een wetsvoorstel in de Eerste Kamer dat de bedrijven uiteindelijk gaat dwingen. Maar niet nadat de bedrijven een kans hebben gehad. Eind vorig jaar heeft de Tweede Kamer op initiatief van de PvdA een wetsvoorstel aangenomen waarin streefcijfers worden genoemd. In elke Raad van Bestuur en Raad van Commissarissen moeten beide seksen met 30% vertegenwoordigd zijn. Lukt dat niet, dan moet de onderneming uitleggen waarom het streefcijfer niet is gehaald.

Als bedrijven het in 2016 niet voor elkaar hebben dan volgt een wettelijke verplichting. De Eerste Kamer moet zich nog over het wetsvoorstel uitspreken. Als PvdA’ er sta ik natuurlijk voor 100% achter dit voorstel, maar let wel: het is voor mij een tijdelijk middel. Uiteindelijk moeten de teams als het ware van nature worden samengesteld uit mannen en vrouwen. Mooi fifty-fifty, want een overheersende vrouwencultuur is net zo min goed als een overheersende mannencultuur. Het gaat uiteindelijk om een goede mix. Bedrijfsleven, geef het goede voorbeeld, dan volgt het kabinet vanzelf!

Geschreven door Pauline Smeets, Tweede Kamerlid voor de PvdA