DEN HAAG - De Troonrede en de Algemene Politieke Beschouwingen zullen, zeker dit jaar, niet aan uw aandacht ontsnapt zijn?! Over de onwaardige manier van debatteren wil ik het nu even niet meer hebben, daar is al genoeg over geschreven en gesproken. Interessant is om de plannen van het kabinet te bezien in het licht van beloften en in het licht van de aanstormende eurocrisis.

Dit kabinet is in oktober 2010 aangetreden en heeft direct toegezegd dat de lasten voor het bedrijfsleven in de hele kabinetsperiode gelijk zouden blijven. Maar al bij de eerste begroting van het kabinet sneuvelt die belofte. En fors ook, want het Centraal Planbureau heeft de lastenverzwaring berekend op 3 miljard euro voor het bedrijfsleven. Benieuwd of minister Verhagen zich aan zijn toezegging houdt en de lastenverhogingen in de volgende jaren worden teruggesluisd. Zal me ook benieuwen of de heer Wientjes van VNO/NCW, die zo lovend is over dit kabinet, ook hard op de trom zal slaan als ze hun belofte breken in deze kabinetsperiode.

Terug naar de Miljoenennota. Zorgelijk voor ondernemend Nederland vind ik het negeren van de storm die voorspeld wordt. In de Miljoenennota wordt onvoldoende aandacht besteed aan een scenario waarbij de schuldencrisis verder uit de hand loopt en een tweede bankencrisis een feit wordt. Wat heeft de regering voor ons in petto als een dergelijk scenario zich voordoet? Ik kan het niet vinden in de plannen voor 2012.

Als het geschetste scenario zich voordoet dan moeten we niet in de kramp schieten van ‘alleen maar bezuinigen’, want bij grote vraaguitval worden de problemen extra vergroot door snoeiharde bezuinigingen. De rekenmeesters van het CPB waarschuwen niet voor niets: “Mocht de schuldencrisis echter verder uit de hand lopen, (…) dan moeten de fouten uit de jaren 30 niet herhaald worden”. Dus het kabinet moet dan adequaat reageren en de zogenaamde automatische stabilisatoren het werk laten doen, door het laten oplopen van de uitgaven terwijl de inkomsten dalen. Klinkt wellicht onlogisch, maar de vorige grote crisis van 2008/2009 heeft aangetoond dat dit werkt. Ons land staat er t.o.v. andere eurolidstaten relatief gunstig voor.

Maar daarom is het wel van groot belang dat een aantal maatregelen nu al op de plank klaar ligt. En juist dit crisispakket mis ik. Laat ik een aantal voorbeelden noemen die het kabinet achter de hand zou kunnen houden: een regeling willekeurige afschrijving, deeltijd WW, een verlaagd BTW-tarief voor de bouw. Daarnaast zijn grotere hervormingen onontkoombaar, zoals het hervormen van de woningmarkt inclusief het aanpakken van de hypotheekrenteaftrek.

Het is van belang dat er wordt gewerkt aan het herstel van het consumentenvertrouwen. In de eerste helft van de maand september is het consumentenvertrouwen gedaald tot een dieptepunt. Zoals een CBS-woordvoerder het verwoordde: “Het vertrouwen is in twee maanden volledig verdampt”.
Dat kunnen we ons echt niet permitteren. De consument moet erop kunnen vertrouwen dat er in Den Haag de juiste beslissingen worden genomen, pas dan is hij/zij weer bereid de beurs te trekken. En dat is van levensbelang voor de ondernemer.

Geschreven door Pauline Smeets, Tweede Kamerlid voor de PvdA