DEN HAAG - Het is aan de orde van de dag. Iedere dag kopt er wel een krant dat het aantal zzp’ ers weer is gegroeid. Op Twitter lezen we opgetogen tweets van mensen die zijn “begonnen als zzp’ er”. Deze vreugdevolle berichten brengen wel een problematiek naar boven die al een tijd boven de markt hangt. Want wat is eigenlijk een zzp’ er? Omdat dat niet duidelijk is, vliegen vervolgens de (verschillende) aantallen je om de oren als moet worden aangegeven hoeveel zzp’ers er tegenwoordig in Nederland zijn. Dat is uitermate onbevredigend. Voor de ondernemer zelf (behoor ik tot de groep zzp’ers en wat zijn mijn rechten en plichten), voor de beleidsmakers (voor wie gaan we beleid maken en met welk doel), voor uitvoeringsorganisaties (voor wie moeten we wat uitvoeren) en voor organisaties die ondernemers ondersteunen (wie gaan we bedienen en met wat).

ZZP’en hip and happening
Overigens worstelen de ondernemers er zélf ook mee. Dat blijkt uit onderzoek onder het Ondernemerspanel van de Kamer van Koophandel: minder dan de helft (43%) van de ondernemers zonder personeel (bron: Handelsregister) presenteert zich als zzp´er. De rest noemt zichzelf ´freelancer´, ´ondernemer´, `zelfstandige` of ´eenpitter’. Tweederde (65%) van de ondernemers zonder personeel, vindt overigens dat de zzp´er meer aandacht en ondersteuning verdient vanuit - onder meer - de overheid. Daarbij wordt onder andere gewezen op de problematiek die wordt ervaren bij het regelen van bijvoorbeeld betaalbare pensioenvoorzieningen en sociale rechten.



Zzp’en is hip and happening: een zelfbenoemde, nieuwe vorm van ondernemerschap. Een relatief jong fenomeen dat eerst ontkend, toen gedoogd, en nu niet meer te ontlopen is door de populariteit en ongekende groei. In toenemende mate willen mensen hun ambities en ontwikkelpotentieel zélf vormgeven in een persoonlijke onderneming. Deze tussenvorm onderscheidt zich duidelijk van het klassieke werknémerschap én werkgéverschap, het is een nieuwe vorm van arbeidsrelatie. De tijd is er naar!

Geen realiteit in wetgeving
De keerzijde is dat zzp een aanduiding is geworden voor een realiteit die (vooralsnog) in wet- en regelgeving geheel ontbreekt, en met -volgens welke definitie dan ook - aantallen die in de honderd duizenden lopen. Een ontwikkeling waar we beleidsmatig rap rekening mee moeten gaan houden. Het belang is te groot om maar wat aan te rommelen.

Beleidsmakers en uitvoeringsorganisaties hebben hier een grote verantwoordelijkheid. De nieuwe ondernemers willen graag duidelijkheid over hun status en (rechts)positie. Met een SER-aanvraag hoopt het Kabinet binnenkort meer duidelijkheid te kunnen scheppen. Partijen als het CBS, de Belastingdienst, de Kamer van Koophandel en het EIM kijken op verschillende wijze tegen zzp’ers aan. Allen vanuit hun eigen optiek, doelstelling of achtergrond hebben zij een definitie gekozen. Dus is er nu verwarring over aantallen en hebben we te maken met een onduidelijke rechtspositie én gebrek aan beleid. Dat schiet niet op.

Wie is de zzp’er?
De Kamer van Koophandel pleit voor een serieuze stap. De verwachting is gerechtvaardigd dat de groep zzp´ers de komende jaren gestaag verder zal groeien. De KvK vindt het daarom van eminent belang dat de ontwikkeling van en binnen deze groep nieuwe ondernemers goed gevolgd en ondersteund wordt. Het gaat daarbij om hun kenmerken (jong/oud, branche etc.), aantallen, en vooral hun specifieke problematiek en ontwikkelkansen. Het gaat immers om een steeds belangrijker deel van de Nederlandse economie en samenleving. Want alleen op basis van de juiste gegevens is het mogelijk om passend, eigentijds beleid te maken (uiteraard met zo min mogelijk regelgeving en lastendruk).

De Kamer van Koophandel beschikt met het Handelsregister over het gloednieuwe basisregister van alle ondernemingen en organisaties in Nederland: dé objectieve basis voor goed beleid. De KvK kan voor elke definitie of profiel van de nieuwe ondernemer de juiste getallen leveren. Zo bevat het Handelsregister ruim 700.000 bedrijven met één werkzame persoon. Maar of dit ook allemaal zzp’ers zijn kan bediscussieerd worden. Is een winkelier die al sinds mensenheugenis in zijn eentje een groentezaak runt een zzp’er? En wat te denken van de caféhouder zonder personeel? Of die kleine landbouwer in Noord Holland? Hoe ondernemend ook, deze eenpitters appelleren niet aan het beeld dat de Kamer van Koophandel heeft bij de nieuwe groep ondernemers die zich zelf zzp’ er noemt: de ondernemer die zijn eigen professionaliteit flexibel, zonder personeel, zonder noemenswaardige investeringen en voor eigen rekening exploiteert. Als wij dit profiel als uitgangspunt nemen komen wij op basis van het Handelsregister op een groep van circa 450.000 zelfstandige professionals, nieuwe ondernemers, zzp’ers. Als inzet voor de discussie.

Geschreven door Frans van Steenis, Directeur Kamer van Koophandel Nederland