DEN HAAG - Ondernemen is ‘niet voor watjes’. Zeker in deze economisch krappe tijden vergt het de nodige moed en zelfvertrouwen om de stap te wagen en voor jezelf te beginnen. Onderzoek leert ons dat ieder jaar anderhalf miljoen mensen in Nederland dromen over het starten van een eigen onderneming. Zo´n honderdduizend van deze dromers trekt de dappere schoenen aan en begint daadwerkelijk voor zich zelf. Maar… slechts een fractie daarvan doet dat door een te koop staand bedrijf over te nemen.

Win-win
En waarom ook niet ? Ondernemen gaat niet alleen over dat ene briljante idee en dat ene gat in de markt. Dus als je een bestaande, lucratieve markt wil betreden, waarom dan het wiel opnieuw uitvinden? Waarom niet profiteren van en varen op hetgeen een succesvol ondernemende voorganger al heeft opgebouwd ?
Met de overname van een bedrijf koop je namelijk niet alleen een naam maar ook een inventaris, een klantenbestand, goodwill, etc. De locatie is geregeld en goede werknemers kunnen mee. Een geslaagde bedrijfsoverdracht is een transactie die voor veel partijen positief kan uitpakken. Voor de verkoper, voor de koper, voor de werknemers die hun baan behouden, voor de klanten, voor de leveranciers, kortom een win-win situatie, ook voor de Nederlandse economie in het algemeen.

Toch wordt het nog maar mondjesmaat gedaan, dat starten door middel van overname. Ik vraag me af waar dat aan ligt.

Is de verleidelijke lokroep van het nieuwe, het geheel zelf gecreëerde, niet te weerstaan? Of is het gewoon een kwestie van onwetendheid en komt het niet in starters op eens op de overnamemarkt rond te neuzen?
Het is hoe dan ook jammer, want als je kijkt naar de feiten leer je dat 96% van de overgenomen bedrijven na 5 jaar nog actief is. Een motiverende score, zeker als je je realiseert dat een startende ondernemer een kans van 50% heeft om na 5 jaar nog te bestaan. Slim overnemen biedt dus grotere kansen op succes dan ‘zelf het wiel uitvinden’.

Speelveld
Voor starters is de overnamemarkt een interessant speelveld. Niet alleen vanwege het grote aanbod aan overnamekandidaten – het exacte aantal is niet in kaart gebracht, maar wist u dat er jaarlijks zo´n 15.000 bedrijven worden overgenomen, en dat dit aantal dankzij de terugtredende “babyboomers” in de komende jaren zal oplopen naar zo’n 100.000 – maar ook de dalende vraagprijs speelt daarbij een belangrijke rol. Door economische druk is de overnameprijs van een bedrijf gezakt van gemiddeld 8 maal de bruto jaarwinst naar 3 à 4 maal bruto jaarwinst.
Ook dat maakt het overnemen van een onderneming een interessante mogelijkheid om te starten.

De explosieve toename van het aantal te koop staande bedrijven is goed te verklaren. De vergrijzing speelt natuurlijk een rol, de babyboomers zijn aan het ‘afronden’. Bijna een kwart van alle bedrijven is in handen van een 55-plusser. Belangrijk zijn ook de trends bij jonge generaties ondernemers. Zij willen niet vergroeid blijven met hun bedrijf en missen vaak de goede opvolgingskandidaten in eigen kring. Bovendien is het ondernemerschap niet langer een lifetime event, dat past niet meer in de huidige tijdsgeest. Vroeger bleef je met een beetje geluk je leven lang bij dezelfde baas. Als je met pensioen ging kreeg je een horloge met inscriptie. Tegenwoordig werk je zorgvuldig aan je carrière met een aantal goed getimede organisatieswitches. Ondernemers van weleer werkten hard aan hun bedrijf, zorgden dat er iets solides stond voor overname door zoon, dochter of schoonzoon. De ondernemer van vandaag kiest er steeds vaker voor om een bedrijf op te zetten, uit te bouwen en te verkopen om vervolgens op zoek te gaan naar een nieuwe uitdaging.

Gouden kans
Er is een enorm potentieel op de aankoop- en verkoopmarkt van ondernemingen. Om aspirant-ondernemers hiervan te doordringen is de Kamer van Koophandel samen met Economische Zaken, een aantal brancheorganisaties en VNO-NCW een campagne begonnen om bedrijfsovername als alternatief sterker dan ooit onder de aandacht te brengen van ambitieuze starters. Wij wensen ze allemaal veel succes en staan klaar om alle support te bieden die wenselijk is.

Geschreven door Frans van Steenis, Algemeen directeur van de Kamer van Koophandel Nederland