DEN HAAG - Iedere gelegenheid die zich aandient om ervaringen van zzp’ers te horen grijp ik aan. Zo was ik laatst op een verjaardagsfeestje en sprak ik met twee zzp’ers in de bouw, betonstaalvlechters. Als voorzitter van ondernemende zelfstandigen, wil ik graag zelf horen wat er leeft bij zzp’ers. Mijn kennis als ervaringsdeskundige is gekleurd, zit zelf vaak achter een laptop en volgens mijn kinderen heb ik vooral een praat beroep. Toch niet helemaal hetzelfde als, pak ‘m beet, een kok of een verpleegkundige. Gelukkig vertegenwoordigt PZO een zeer gemêleerde doelgroep met een grote variatie aan professionals.

Op het feestje sprak ik dus met twee betonstaalvlechters. Een fascinerende wereld binnen de bouw. De bouwwereld is PZO natuurlijk al veel langer bekend maar de specifieke betonstaalvlechters spreek ik niet dagelijks. Een wereld van hardwerkende ondernemers, in stoere overalls, met veiligheidshelmen en schoenen met stalen neuzen. Het gaat hier om voornamelijk mannen (vrouwen zie je er niet vaak) die zware stalen draden in elkaar weven en aan elkaar bevestigen. Het klinkt als het hogere matjes vlechten. Maar onmisbaar om de bewapening op zijn plaats te houden tijdens het beton storten. Denk bijvoorbeeld aan de Noord Zuid lijn in Amsterdam waar deze mannen hun werk doen.

Betonstaalvlechten is een heel specifiek beroep. In heel Nederland zijn er maar een man of tweeduizend die het uitvoeren en veel van hen zijn zzp'er.

Het is fysiek behoorlijk belastend: veel tillen, draaien, lang voorover gebogen staan. Ook het gereedschap waar mee wordt gewerkt weegt het nodige en kost kracht om te bedienen.

Risicovol
Het risico op fysieke uitval is in zo’n beroep uiteraard hoger dan wanneer je voorzitter van een belangenorganisatie bent. Gelukkig is er dan een vangnet om het risico af te dekken, in de vorm van een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. Goed nieuws dus? Nou, niet helemaal. Verzekeraars zeggen immers wel dat zzp’ers met ‘zware beroepen’ zoals betonstaalvlechters te verzekeren zijn, maar tegen welke prijs? Een betonstaalvlechter ouder dan 55 kan zich bijna niet verzekeren, zo vertelden de heren mij. Ook is de ene verzekering de andere niet. Betonstaalvlechters hebben vaak andere behoeften dan interim-managers, dus lang niet elke arbeidsongeschiktheidsverzekering is voor hen geschikt. Bij PZO heb ik ervaren dat door een samenwerking aan te gaan zzp’ers goede collectieve kortingen kunnen bedingen. Mijn tip voor u is daarom: weet dat een arbeidsongeschiktheidsverzekering vaak tussentijds opgezegd kan worden en kijk goed om u heen naar nieuwe mogelijkheden.

Nu viel deze ervaring min of meer samen met de presentatie in oktober van de Sociaal-Economische Raad over de positie van zelfstandigen. Namens de ondernemersorganisaties mocht ik het woord voeren. Ik greep meteen de koe bij de horens en vroeg aandacht voor dit specifieke probleem. In mijn stellige visie is de oplossing namelijk helemaal niet moeilijk. Er bestaat een publieke regeling, de IOAZ – Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijke arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen. Zonder veel aanpassingen kan deze toegankelijk worden gemaakt voor oudere zelfstandigen met een risicovol beroep. Juist voor die categorie die niet te verzekeren valt. De politiek is nu aan zet om de wet erop aan te passen. Hierbij herhaal ik nogmaals mijn oproep aan minister Kamp van Sociale Zaken. De betonstaalvlechter, en andere hard werkende ambacht-zzp’ers worden haast ontmoedigd om de risico’s af te dekken. Ga maar achter de geraniums zitten, is de onderliggende boodschap. Daar vormt u voor ons geen (financieel) risico. Uit commercieel oogpunt snap ik het ook nog, wrang genoeg.

Wie A zegt
Wie A zegt zal ook B zeggen. Veiligheid heb je ook zelf in de hand. Inmiddels ligt er bijna een vervolgadvies van de SER, specifiek over arbeidsomstandigheden voor zelfstandigen. Kort gezegd komt het erop neer dat op de werkplek de arbobescherming in grote mate ook voor zzp’ers moet gelden. Zzp'ers hebben hierin een grote eigen verantwoordelijkheid. Er moet ook meer en betere voorlichting komen. Ik sta hierachter, omdat veilig werken voor iedereen belangrijk is. We hebben maar één lichaam en daar moet je zuinig op zijn. Dat geldt voor iedereen: van voorzitter tot kok tot verpleegkundige. En ook voor een betonstaalvlechter.

Geschreven door Esther Raats-Coster, Voorzitter Platform Zelfstandige Ondernemers (PZO)