DEN HAAG - Bijna een maand geleden viel het kabinet. Ondertussen maken alle politieke partijen zich op voor verkiezingen in juni. De verkiezingsretoriek is al overal te lezen en te horen. Het verheugt mij dat vrijwel alle politieke partijen in de aanloop naar de komende verkiezingen de zzp’er massaal omarmen.

Het lijkt wel alsof de zzp’er onze politieke knuffelbeer is geworden. En ik begrijp dat ook. Die 650.000 zzp’ers die ons land volgens het CBS telt, zijn goed voor minimaal tien zetels in de Tweede Kamer. Logisch, toch dat je dan als politieke partij de zzp’er als belangrijke doelgroep omarmt?

Niet weg te denken
Maar er is meer dan dat. De zzp’er is niet meer weg te denken uit onze economie. Die 650.000 mannen en vrouwen die ieder voor zich voor eigen rekening en risico ondernemen verdienen ook de aandacht van de politiek. Zzp’ers creëren hun eigen werk en zij geven de economie de broodnodige veerkracht en flexibiliteit. Hun belangrijkste meerwaarde blijft vaak onderbelicht. Zzp'ers ontwikkelen kennis, ervaring en expertise en benutten deze om andere organisaties verder te brengen. En ook in deze tijd van economische crisis overleven zzp’ers door innovatief en creatief te zijn, door nieuwe samenwerkingsverbanden aan te gaan en door hun dienstverlening aan te passen. Organisaties zien zzp’ers ook steeds meer als belangrijke toegevoegde waarde voor hun R&D-activiteiten. Nieuwe impulsen van buiten af versterken bestaande afdelingen.

Kortom, terecht die politieke aandacht.

En ik ben er ook van overtuigd dat die aandacht meer is dan simpele verkiezingsretoriek.

Schot voor open doel
Er liggen nu namelijk voor politieke partijen nadrukkelijke kansen om zich te profileren naar die groep mannen en vrouwen die goed zijn voor die tien belangrijke kamerzetels. Politieke partijen zullen die kansen ook echt moeten benutten. Immers, zo bleek uit de mini-enquête die PZO in het kader van de gemeenteraadsverkiezingen hield, zzp’ers laten hun belangen als zzp’er ook echt meewegen bij het uitbrengen van hun stem in het stemhokje. Zo’n 70% van de respondenten in deze enquête gaf aan dat het ZZP-belang in meer of mindere mate een rol speelt bij hun keuze. Verwacht mag worden dat dit percentage bij de landelijke verkiezingen nog hoger zal liggen. Zo’n schot voor open doel kan een zichzelf respecterende politieke partij toch niet laten liggen? Dat geldt overigens ook voor PZO.

Wie maakt de klus af?
Nu wil ik niet de suggestie wekken dat er de afgelopen jaren niets gedaan is voor de zzp’er. Sterker nog, het demissionaire kabinet heeft veel zaken in gang weten te zetten. Ik wijs bijvoorbeeld op de kabinetsbrieven van 2007 en 2008 over het zelfstandig ondernemerschap. Brieven die voor PZO de directe aanleiding waren om de tweede woensdag van maart uit te roepen tot jaarlijkse Dag van de Zelfstandige. Inmiddels vierden we vorige week al weer de derde editie van deze dag. Maar het werk is bij lange na nog niet af. De klus is nog niet geklaard.

Zo is het huidige sociale stelsel hard toe aan een herziening. Dit stelsel is traditioneel en past niet meer bij de manier waarop tegenwoordig professionals zelf richting geven aan hun arbeidzame leven. De grondslagen van het huidige stelsel stammen uit een tijd waarin de wereld slechts bestond uit werkgevers en werknemers.
PZO wil een stelsel dat recht doet aan de positie van alle werkenden – werknemers en ondernemers met én zonder personeel. Maar ook een stelsel dat rekening houdt met de verworvenheden van het ondernemerschap. Dus wat ons betreft: geen verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers! Wel kun je denken aan een vaste minimumregeling voor alle werkenden. Daarbovenop kun je je vrijwillig bijverzekeren als ondernemer. Collectieve verzekeringsarrangementen (bijvoorbeeld via PZO) kunnen toegankelijkheid en betaalbaarheid waarborgen.
En oh ja, om te voorkomen dat zo’n vaste minimumregeling verwordt tot de zo verfoeide WAZ, moeten inkomenssolidariteit en risicosolidariteit nadrukkelijk van elkaar gescheiden worden gehouden. Met inkomenspolitiek is niets mis, maar doe dat transparant met eenduidige maatregelen in bijvoorbeeld de belastingen- of toeslagensfeer.

Daad bij het woord
Hoe het ook zij, na de verkiezingen zullen de nieuwe Tweede Kamer en het nieuwe kabinet ook daadwerkelijk moeten ondernemen. En reken maar: PZO houdt straks alle partijen aan de zzp-beloften die nu worden gedaan. Op verkiezingsretoriek zit de zzp’er niet te wachten. “Boter bij de vis” en “daad bij het woord”, dat is wat de zzp’er van de politiek en PZO mag verwachten.

Geschreven door Esther Raats-Coster, voorzitter van het Platform Zelfstandige Ondernemers (PZO)