DEN HAAG - De zelfstandige zonder personeel is flink in opmars. ‘De nieuwe kracht van Nederland’ was het toepasselijke thema van een discussiedag over de ZZP’er op Prinsjesdag, waar ik aan meedeed als voorzitter van PZO. Zijn we nu met zo’n 800 duizend, in 2020 zal dat aantal meer dan verdubbeld zijn naar twee miljoen. En geef ons eens ongelijk: het werken als zelfstandige heeft veel aantrekkelijke kanten: vrijheid is daar de belangrijkste van.

Met die cijfers in het achterhoofd verwacht je dat overheid (wet- en regelgeving) en dienstverlenende organisaties (verzekeraars voorop!) klaar zijn voor dit niet te stuiten maatschappelijke fenomeen. Ik hoef u niet te vertellen dat de zo gewenste en vooral noodzakelijke cultuuromslag op zich laat wachten.

Een treffend voorbeeld daarvan overkwam mijzelf deze week. In het verleden heb ik in loondienst gewerkt en pensioen opgebouwd. Van de pensioenverzekeraar ontving ik een keurig overzicht. De begeleidende brief was nogal curieus van toon: “Wij sturen u dit toe, maar hoeven dat niet te doen.” De onderliggende boodschap: u bent niet meer in loondienst en derhalve voor ons niet interessant. Deze service is een gunst, maar eigenlijk willen we u niet van dienst zijn. Was ik mkb-ondernemer geweest, met vijftig werknemers, dan hadden de heren en dames financieel adviseurs en pensioenverzekeraars mij ongetwijfeld meer dan me lief is bestookt.

Het verbaast me daarom niet dat de helft van de zelfstandigen niets doet aan zijn pensioenvoorziening.

Niet alleen ben je veel geld kwijt, goede producten voor deze doelgroep worden niet ontwikkeld. De oorzaak? Te kleine winstmarges? Of geen kwade opzet, maar zijn ZZP’ers een vergeten doelgroep? Als ik nog een keer de cijfers van het begin mag aanhalen: in de komende tien jaar groeit onze groep stormachtig!

De overheid heeft overigens ook nog veel werk te verrichten. Ook daar is het denken en doen ingesteld op de traditionele rolverdeling baas-werknemer. Heel voorzichtigjes bespeur ik, mede dankzij een niet aflatende lobby van belangengroepen als PZO, een kentering. Zo stelt minister Kamp van Sociale Zaken de ‘Vitaliteitsregeling’ (een vervanger van de huidige spaar- en levensloopregelingen) ook open voor zelfstandigen. Het is een mooi opstapje, maar we zijn er nog lang niet.

PZO heeft zelf de handschoen opgepakt. Samen met Be Frank (van Delta Lloyd en Binck Bank) onderzoeken we hoe zelfstandigen toegang kunnen krijgen tot een zogenoemd PPI. Een premiepensioeninstelling is laagdrempelig, maar een collectief, dus er zijn kostenvoordelen te behalen; het is dus geen (dure, individuele) verzekering. Werknemers mogen vanaf januari deelnemen aan een PPI, nu u en ik nog, we zijn nu al met 800 duizend en straks met 2 miljoen.

Geschreven door Esther Raats-Coster, Voorzitter PZO