ARNHEM - Meer dan de helft van de overnames mislukt, is te lezen in diverse artikelen en persberichten. Deze artikelen richten zich voornamelijk op grote beursgenoteerde bedrijven. Een goede onderbouwing van de mislukking wordt daarin vaak niet gegeven. Voornamelijk doelt men op de financiële resultaten van de overname. Bij beursgenoteerde bedrijven gaat het dan meestal over aandeelhouderswaarde die op korte termijn moet worden gerealiseerd, of de opbrengst die een Venture Capital maatschappij maakt bij de doorverkoop van een onderneming.

Wanneer een onderneming wordt gekocht vanwege de aanwezige kennis, en het nog jaren duurt voordat deze kennis commercieel kan worden geëxploiteerd, is dat dan een mislukte overname? De doelstelling was toch immers het verkrijgen van kennis, niet snel rijk worden?

Iets toevoegen
Binnen het MKB vinden al jaren dagelijks meerdere overnames plaats en volgens de Kamer van Koophandel kunnen we nog veel meer verwachten. Als daar 50% van zou mislukken, dan is Nederland failliet.
Vooral in het MKB moeten bedrijven niet worden overgenomen om snel rijk te worden of om direct weer door te verkopen. Je wordt pas rijk als je daadwerkelijk iets toevoegt aan het gekochte. Dat kost tijd.

Verwachtingen en doelstellingen
Een (deels) mislukte overname moet meer gezien worden als het niet realiseren van de verwachting en doestellingen. Een fiasco is het wanneer een overname meer kost dan deze op lange termijn oplevert.

De oorzaak van een mislukking ligt vaak bij de koper zelf en de wijze waarop hij het overnametraject uitvoert. De koper moet een heldere strategie formuleren met dito zoekprofiel. Daarnaast moet er een gedegen onderzoek plaatsvinden, slim worden onderhandeld en de juiste overeenkomsten opgesteld waarin garanties zijn opgenomen die het risico van een mislukking voor een groot deel bij de verkoper neerleggen.

Factoren van mislukking
Gedurende het gehele aankoopproces moet de koper nuchter en kritisch blijven en niet te hoge verwachtingen hebben. De werkelijkheid is dat voorspelde synergievoordelen in 90% van de gevallen niet worden gehaald en dat prognoses meestal te optimistisch te zijn. De meeste mislukkingen, als je het al zo wil noemen, die ik heb gezien, hebben allemaal te maken met één, of een combinatie van de volgende factoren: gretigheid, het ontbreken van heldere aankoopstrategie, geen gedegen onderzoek, het miskennen van de “zachte kant” van de overname en beknibbelen op gedegen advies. Ik wil hier niet voor eigen parochie preken, echter een investering in een goed overnameteam kan veel leed voorkomen en betaalt zich altijd terug. Ook binnen het kleine MKB.

Gedegen procedure
Zo was er recent een ondernemer die de kans zag om zijn concurrent over te nemen. Door de crisis was deze onderneming op rand van faillissement geraakt. Er moest snel worden gehandeld dus had de koper geen advies ingewonnen en geen onderzoek gedaan. De overnamesom was € 1,- waarbij de koper alle schulden op zich zou nemen. De koopovereenkomst werd door de verkoper werd opgesteld en daarin stond, uiteraard, dat de verkoper geen enkele garantie kon aanvaarden. De koper heeft snel met eigen middelen de meest urgente crediteuren betaald. Dat geld was dus al weg. Vervolgens werd hij geconfronteerd met het feit dat de aandelen waren verpand aan de bank die de overname blokkeerde. Na verder onderzoek bleken er nog meer schuldeisers te zijn dan verwacht. Uiteindelijk is met de bank en de schuldeisers een akkoord bereikt, zijn de aandelen overgedragen en ziet het er naar uit dat de onderneming in de toekomst weer winst gaat maken. Toch is het een situatie waarin niemand zich wil bevinden en een waarbij een gedegen procedure veel kosten hadden kunnen besparen.

Rob Magendans | Croon & Magendans