DEN HAAG - Het gaat slecht met het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR), heel slecht. Deze week heeft de Tweede Kamer de resultaten van een onafhankelijk onderzoek, uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu, ontvangen. Het rapport noemt de situatie bij het CBR zorgelijk. Zo zorgelijk dat het CBR zonder ingrijpen op korte termijn in continuïteitsproblemen kan komen. Naast de financiële problemen zijn er lange wachttijden voor rijexamens, administratieve en ICT-klachten en veel klachten van mensen die slecht door het CBR worden behandeld.

Dat het CBR niet goed functioneert was mij al duidelijk. Met name de zeer luxe pensioenvoorziening is uit de hand gelopen. Het onderzoek concludeert zelfs dat wanneer er op korte termijn geen maatregelen worden genomen om de explosieve stijging van de pensioenkosten af te wenden, de continuïteit van het CBR niet zeker is en een faillissement mogelijk niet te vermijden is.

Waarom zijn de pensioenen van het CBR 15% tot 35% hoger dan gewone ambtenarenpensioenen en pensioenen van soortgelijke organisaties? Het is niet alleen te gek voor woorden dat het CBR een zeer luxe pensioenvoorziening heeft, de reden voor het ontstaan van deze luxe pensioenvoorziening is nog veel gekker.

De pensioenvoorziening van het CBR heeft zich kunnen ontwikkelen tot de meest luxe pensioenvoorziening als gevolg van de strijd tussen de Raad van Toezicht, de directie en de ondernemingsraad van het CBR.

Deze strijd houdt het CBR al zeven jaar in een ijzeren greep. Wantrouwen voert de boventoon. De inzet van alle partijen is niet om tot de beste oplossing voor de organisatie te komen, maar om het eigen gelijk te halen of het ongelijk van de tegenpartij aan te tonen. De pensioenregeling is in deze strijd vaak gebruikt als wisselgeld. De regeling is daardoor in de loop der jaren zo luxe en duur geworden. Het gevolg is dat de pensioenregeling en de kosten daarvan nu als een molensteen om de nek van het CBR hangen.

Gelukkig heeft minister Schultz van Haegen naar aanleiding van het onderzoek direct maatregelen aangekondigd. Het pensioenstelsel moet voor juni van dit jaar zijn aangepast, klanten mogen niet opdraaien voor de financiële problemen en de tekorten bij het CBR zullen niet worden afgedekt. Wanneer het CBR onvoldoende slaagt in de grondige reorganisatie, dan zal de minister verregaande maatregelen nemen.

De VVD wil een klantvriendelijk, efficiënt en sober CBR. Daar lijkt het nu niet op. Van mij krijgt het CBR daarom een allerlaatste kans. De strijd tussen de directie en de ondernemingsraad loopt de spuigaten uit en brengt het CBR aan de rand van de afgrond. De bezem moet daarom grondig door de organisatie. Niet alleen de directie, maar ook de ondernemingsraad moet niet buiten schot blijven, want deze werkt destructief.

Eén keer heb ik met de ondernemingsraad gesproken, toen kon ik meteen concluderen dat dit een destructief gezelschap is. Alleen denkend aan en vechtend voor de te luxe arbeidsvoorwaarden, geen enkel begrip voor de mensen die noodgedwongen deze overheidsorganisatie nodig hebben voor hun rijbewijs.
Makkelijk als je een monopolie hebt, geen concurrentie. Maar vooral schandalig en onacceptabel.
Ik heb herhaaldelijk gevraagd de pensioenvoorwaarden terug te brengen naar een normale voorziening en de invloed van de ondernemingsraad zoveel mogelijk te beperken.

Gelukkig kondigt de minister direct aan dat de stijgende kosten niet mogen worden afgewenteld op de klanten door middel van een tariefsverhoging. Het zou volstrekt onaanvaardbaar zijn wanneer klanten het dupe zouden worden van de verziekte bedrijfscultuur.

Ik verwacht nu van de minister dat ze doorpakt. Slaagt het CBR er niet in de noodzakelijke veranderingen binnen enkele maanden voor elkaar te krijgen dan moet dat gevolgen hebben. De directie zit er net, maar anderen hebben al jaren het bedrijf verziekt.
Die moeten ontslag krijgen, als dat niet kan, ambtenaren hebben een te goede bescherming, dan het werk aanpassen zodat zij geen kwaad meer kunnen en echt aan het werk moeten. Maar zodra het wel kan alsnog ontslag.

Een ander belangrijk probleem komt helaas niet in het onderzoek naar voren. Bijna dagelijks ontvang ik klachten van mensen over de trage behandeling van het CBR na een tijdelijk rijverbod naar aanleiding van bijvoorbeeld een medisch probleem. Waarom duurt het vaak zo lang voordat het CBR een besluit neemt over het al dan niet weer mogen rijden na een medisch probleem? Het duurt geen twee weken maar vaak maanden, mensen raken hierdoor onnodig gedupeerd. Dit moet sneller, het kan ook sneller, in ieder geval in al die gevallen waarbij geen nader onderzoek nodig is. Meestal is het een routinematige zaak die toch in een paar minuten afgehandeld moet kunnen worden? Ook hier verwacht ik dat de minister orde op zaken gaat stellen.

En een onafhankelijke klachtenbehandeling moet er komen.
Klagen over het CBR die, ik herhaal het nog eens, een monopolie heeft in het verstrekken, intrekken en weer uitgeven van een rijbewijs, kan nu alleen bij het CBR die dan zelf beslist over de klacht. Samen met de SP heeft de VVD al herhaaldelijk een onafhankelijke klacht- en beroepsmogelijkheid geëist. Die moet er nu ook komen.

Overigens blijken de slechtst presterende bedrijven en organisaties van Nederland, zoals NS, ProRail, CBR en Belastingdienst, overheidsbedrijven en overheidsorganisaties te zijn. Overheidsmonopolisten.
Wat een zegen dat wij als Nederlanders voor de meeste zaken kunnen kiezen uit meerdere aanbieders die om onze klandizie vechten. Marktwerking heet dat. Bijna altijd beter dan monopolies en overheidsbedrijven en -instellingen.

Geschreven door Charlie Aptroot, Tweede Kamerlid voor de VVD