DEN HAAG - Overal in Nederland rijden bedrijven het openbaar vervoer die via een offerte het beste aanbod hebben gedaan. Het openbaar vervoer is daardoor beter en goedkoper geworden. Dit is ook hard nodig omdat er ongelooflijk veel belastinggeld naar het openbaar vervoer gaat, de reiziger betaalt gemiddeld slechts een derde van de kosten. Alleen in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag zijn het de drie gemeentebedrijven GVB, RET en HTM die bussen, trams en metro’s rijden zonder dat ze ooit in concurrentie hun beste bod hebben moeten neerleggen. Het zijn dus nog overheidsmonopolies.

De gevolgen kennen wij, aanmerkelijk duurder dan in de rest van het land en slechtere resultaten. Dat terwijl openbaar vervoer in grote steden per definitie makkelijker is dan buiten de grote steden, omdat daar de aantallen reizigers veel kleiner zijn. Uit onderzoek blijkt dat de drie gemeentebedrijven wel 40 % duurder zijn. Dat komt door de grote overhead, de mindere productiviteit, de luxe arbeidsvoorwaarden en de bemoeizucht van de gemeenteraad met iedere bus- tram- en metrolijn. Zo zijn er lijnen waar de bus de hele dag rijdt en er per dag slechts 80 reizigers zijn. Ja u leest het goed, per dag! De bussen rijden dus leeg of met slechts 1, 2 of 3 passagiers.

Hoog tijd om net als in de rest van het land private bedrijven te laten rijden.

Dat GVB, RET en HTM dat niet leuk vinden begrijp ik. Ze mogen ook meedingen via offerte, laat de beste van de bedrijven winnen en de komende jaren gaan rijden. De medewerkers van de bedrijven zijn goed beschermd, als een ander bedrijf wint, gaat rijden, dan gaan zij over naar het nieuwe bedrijf. Zo staat het in de wet. Dat is misschien onwennig maar wel goed geregeld. En wat doen de medewerkers van de drie gemeentebedrijven, opgehitst door de vakbonden, steeds weer? Staken! Ondanks deze wettelijke bescherming van hun baan.

Daarmee laten de medewerkers en de vakbonden de reizigers steeds weer in de steek, staking volgt op staking. Ik was al voor het laten rijden van het beste bedrijf, en dus voor aanbesteding. Het gedrag van de vakbonden en de medewerkers van de drie gemeentebedrijven is nu een extra argument om snel te stoppen met de monopolistische gemeentebedrijven, omdat ze het belang van de reizigers helemaal ondergeschikt maken aan hun eigen wens alles bij het oude te laten. Zo is het al jaren, slechter en duurder dan de private bedrijven. Maar dat wist u natuurlijk al lang, overheidsbedrijven zijn log, slecht en duur. Dat was zo achter het IJzeren Gordijn en is zo in Nederland. Snel aanbesteden en het beste bedrijf laten winnen. En de drie gemeenten moeten zo snel mogelijk hun belang in deze bedrijven afstoten. Met geld van de belastingbetaler onderneming spelen pakt altijd verkeerd uit.


Geschreven door Charlie Aptroot, Tweede Kamerlid voor de VVD