NIJKERK - Deze week werd, niet al te uitbundig, de eerste verjaardag van de kredietcrisis gevierd. Tot voor een paar maanden geloofden of hoopten we, dat de crisis, die door de banken in het leven was geroepen, alleen de banken zou raken en niet de rele economie (alles wat wij aan diensten en producten leveren). Onderling vertrouwen tussen banken is afwezig en het verkrijgen van kredieten is lastiger geworden.

Een andere crisis voor bedrijven is die van het tekort aan grondstoffen. Al in de jaren '60 van de vorige eeuw voorspelde 'De Club van Rome', een groep vooraanstaande wetenschappers, een naderend tekort aan grondstoffen. Een paar jaar later kon men aan den lijve ondervinden wat dat betekende: een autoloze zondag betekende in 1974: rolschaatsen en fietsen op de snelweg. Heel Nederland kwam een paar (zon)dagen lang tot stilstand.

Het tekort aan olie en benzine had destijds vooral een politieke oorzaak, maar leidde in elk geval in Europa tot allerlei maatregelen om minder energie te gebruiken. Vier decennia later wordt de voorspelling alsnog bewaarheid. De prijzen van grondstoffen stijgen rap, wat leidt tot inflatie. Tel daar nog bij op dat ‘arbeid’ duurder en schaarser wordt, en de conclusie moet luiden dat het bedrijfsleven het. Op zijn zachtst gezegd, niet makkelijk heeft.

De beide crises, de inflatie met rentestijgingen en minder (makkelijk) krediet kunnen krijgen, raken de winstgevendheid van bedrijven.

Wat heeft dat nu met procesmanagement te maken? Veel, en om dat te illustreren gebruiken we een simpel voorbeeld. Wat doet een bedrijf dat voor zijn producten sterk afhankelijk is van een bepaalde grondstof? Het heeft een paar mogelijkheden:

- Andere producten gaan maken;
- Andere grondstoffen voor dezelfde producten gebruiken;
- Dezelfde producten maken met minder materiaal;

Het management besluit een kleine en niet zo’n heel riskante stap te maken en kiest voor de derde optie. Het product (we laten in het midden wat het is) blijkt iets te kunnen worden verkleind en de nodige aanpassingen in de fabriek zijn snel doorgevoerd.
Na een paar maanden blijkt, dat er meer materiaal wordt verbruikt dan vroeger. Er wordt namelijk meer versneden (weggegooid dus). Pas dan wordt de oplossing gevonden in het inkopen van materiaal in andere maten, afgestemd op de maten van het eindproduct. Zelfs de leverancier kan bij de verandering worden betrokken. Geloof het of niet, maar in een groter bedrijf zijn daar minstens drie, en waarschijnlijk meer afdelingen bij betrokken: productie, inkoop, verkoop, wellicht ook marketing en HR.

Had het managementteam het hele proces in het vizier gehad, dan had het de gevolgen van de voorgenomen veranderingen op alle processtappen (in een functioneel ingerichte organisatie alle afdelingen) bij de verandering betrokken. De aanpassing was dan veel sneller uitgevoerd, met een betere rentabiliteit en zelfs mogelijk concurrentievoordeel tot gevolg. Het kan het verschil zijn tussen overleven en te gronde gaan!

Wie regelmatig mijn bijdragen over procesmanagement leest weet, dat ik tamboereer op het koppelen van procesmanagement aan de doelstellingen van het bedrijf. Niet alleen omdat het mijn vak is of omdat het zo leuk is om met processen bezig te zijn, maar juist omdat processen de essentie van een bedrijf zijn en het van het grootste belang is om er grondig aandacht aan te geven. Processen en hun specifieke eigenschappen zijn een aangelegenheid voor het bedrijf als geheel en horen dus in de besluitvorming over het hele bedrijf te worden betrokken.

Het is dan ook verbazend dat bedrijven met vallen en opstaan, hink–stap–springend of ten koste van veel commotie bij de betrokken medewerkers veranderingen doorvoeren, zonder de wetmatigheden van het proces erbij te betrekken. Het kn zonder, maar het duurt langer en sticht veel verwarring. Bedrijven die hun processen in het oog hebben en op basis daarvan hun bedrijf besturen, zijn op den duur gezonder dan bedrijven die dat niet doen.
Wat tenslotte de kredietcrisis betreft: gezonde bedrijven hebben daar minder van te lijden. Een gezonde rele economie is de beste manier om dat spook te verslaan.

Carolien Kars