ABCOUDE - Arbeidsconflicten en conflicten tussen bedrijven worden vaak opgelost via advocaten en eventueel de rechter. Maar dat is duur en leidt vaak niet tot een gewenste uitkomst. Er is een alternatief: de mediator.

Advocaten zijn duur en de uitkomst van een rechtszaak leidt doorgaans tot een winnaar en een verliezer. De winnaar is blij, de verliezer gefrustreerd. Niet zelden zint de verliezer op wraak, en leidt dit tot nog meer uitgaven aan advocaten, verdere rechtszaken en nieuwe rondes waarbij en er verliezer en een winnaar is. Zo kan men elkaar een behoorlijk stuk armer procederen.

Niet juridiseren
Het is niet onwijs om te kijken naar een andere mogelijkheid, waarbij het conflict wordt opgelost in plaats van dat het escaleert. Als praten met de tegenpartij niet meer goed gaat, is er daarvoor de mediator, die zonder de zaak verder te juridiseren bemiddelt tussen de partijen. Bij arbeidsconflicten en bij conflicten tussen bedrijven wordt er in toenemende mate gebruik gemaakt van zo’n bemiddelaar.

Arbeidsconflicten
Jaarlijks melden zich 90.000 werknemers ziek als gevolg van een conflict op het werk. Arbeidsconflicten zijn een belangrijke oorzaak van ziekteverzuim, overspannenheid en arbeidsongeschiktheid. Het voorkomen van conflicten op het werk is in eerste instantie een managementtaak, evenals het oplossen van conflicten als die er eenmaal zijn. Belangrijk daarbij is dat beide partijen in het conflict zich uitspreken. Weliswaar kan dit tot heftige momenten leiden, maar het is belangrijk om het conflict goed boven tafel te krijgen – en dat is weer belangrijk om het te kunnen oplossen.

Rol management
In een conflict tussen werknemers speelt het management een neutrale en bemiddelende rol. Een manager die partij kiest kan geen bijdrage leveren aan de oplossing van het conflict. Juist de neutrale en bemiddelende rol kan ervoor zorgen dat er een win-win-situatie ontstaat, waarin beide partijen met een goed gevoel uit het conflict komen. Indien een oplossing door het management onmogelijk blijkt, dringt zich de volgende stap op, waarbij de oplossing van buitenaf moet komen.

Mediator of advocaat
Bij een oplossing van buitenaf moet er worden gekozen tussen een mediator of een advocaat. Het verschil tussen die twee is dat een mediator per definitie neutraal is en de partijen helpt een eigen oplossing te vinden die voor beiden acceptabel is. Een advocaat daarentegen verdedigt de belangen van zijn cliënt en probeert er voor die cliënt het maximale uit te halen, met de wet in de hand. De inzet van advocaten vergroot in veel gevallen niet de kans op een werkbare oplossing. Als advocaten worden betrokken, eindigt een arbeidsconflict aanzienlijk vaker dan bij de inzet van een mediator, in de ontbinding van de arbeidsovereenkomst. Het is bij arbeidsconflicten dan ook beter om een mediator in te schakelen, tenzij er ook van zo’n bemiddelaar geen oplossing kan worden verwacht. Dat is het geval bij strafbare feiten, of wanneer één van de partijen volstrekt onverzoenbaar is of juist een juridische uitspraak zoekt.

Voordelen mediation
Een voordeel van mediation dat voor veel ondernemers speelt, is de kortere weg naar de oplossing. Juridische procedures nemen maanden en soms jaren in beslag. Ook is mediation doorgaans goedkoper. Met een mediator kunnen van tevoren afspraken worden gemaakt, over ondermeer de duur van het traject, de aard van het conflict, de spelregels, de kostenverdeling en de rol van derde partijen (zoals advocaten). Mediation is vertrouwelijk: de vuile was van uw bedrijf wordt niet buiten gehangen. De mediationprocedure is informeel, er kan gewerkt worden naar een eigen oplossing die voor beide partijen plezierig is, waarbij er ruimte is voor creativiteit. Verder houden de partijen (de oplossing van) het conflict zelf in de hand, kan bij succes de communicatie tussen de partijen sterk verbeteren en ontstaat er geen verdere onnodige schade aan de relatie.

Rechter kan naar mediator verwijzen
Er komt in Nederland steeds meer erkenning van het nut van mediation. Sinds 2005 kan een Nederlandse rechter conflictpartijen naar een mediator verwijzen. Tevens heeft de website van de gezamenlijke Nederlandse rechtbanken, rechtspraak.nl, een aantal pagina’s opgenomen met informatie over mediation, is er een zelftest waarmee u kunt bepalen of uw conflict voor mediation in aanmerking komt, en zijn er vier brochures die dieper ingaan op specifieke situaties.

Waar vind ik een mediator?
Het beroep van mediator is niet beschermd. In principe mag dus iedereen zich mediator noemen. Om de kwaliteit van mediators te bewaken is in 1995 het Nederlands Mediation Instituut (NMI) opgericht. Dit zorgt ondermeer voor reglementen waaraan mediators zich moeten houden en modellen die zij kunnen toepassen. Daarnaast verzorgt het NMI de erkenning van opleidingen tot mediator, een post-HBO-opleiding, en certificeert het mediators. Tevens beheert het een openbaar register van gekwalificeerde mediators: het NMI Register van Mediators. Daarin kunt u een mediator zoeken naar ondermeer aandachtsgebied, beroepsgroep en plaats.

Rikco Pardoen | Businesscompleet.nl