ABCOUDE - De euro staat op recordhoogte tegenover de ‘all-time low’ Amerikaanse dollar. Het is één van de vele tekenen van de verzwakkende Amerikaanse economie. De gangbare gedachte is dat dit ongunstig kan zijn voor Nederland. Maar is dat ook echt zo voor het midden- en kleinbedrijf? Businesscompleet.nl zocht uit welke invloed de historisch lage dollar heeft op het bedrijfsleven in Nederland.

De familie Bush heeft geen gelukkige hand in de Amerikaanse economie. Tijdens het presidentschap van vader Bush brak de dollar laagterecords en belandde de VS in een recessie. Het onheil was tijdelijk. Onder president Clinton kende de Amerikaanse economie een forse bloeiperiode en veerde de dollar weer op. Maar onder zoon Bush lijkt de geschiedenis zich te herhalen. Inmiddels lijden de VS aan een kredietcrisis die zich nog steeds uitbreidt, blijft de dollar dalen, steekt het spook van de inflatie de kop op en worden de tekenen van een recessie steeds sterker.

In Nederland wordt met zorg naar Amerika gekeken. Maar het slechte nieuws uit Amerika is voor ons niet alleen maar slecht. Een zwakke dollar heeft namelijk ook veel voordelen.

Een bekende negatieve ontwikkeling van de afgelopen jaren is de stijging van de olieprijs. Deze heeft zowel tijdelijke als blijvende oorzaken. Tijdelijk is – hopelijk – de onrust die in de olieproducerende wereld is ontstaan door een reeks van politieke ontwikkelingen: het terrorisme, de Amerikaanse aanval op Irak, het onvermogen de situatie in Irak te stabiliseren en de gespannen relatie tussen de Verenigde Staten en het olieproducerende Venezuela van Chavez.

Blijvend is – vermoedelijk – de grotere rol van China, India en Brazilië in de wereldeconomie en hun daardoor gegroeide vraag naar olie. Door de onzekerheid en de oplopende vraag is de afgelopen jaren de prijs van een vat ruwe olie gestegen van rond de 10 dollar in 1999 naar rond de 115 dollar afgelopen week.

In Nederland is de benzineprijs wel gestegen, maar niet met een factor 11. Hiervoor zijn twee oorzaken aan te wijzen: de Nederlandse overheid belast olieproducten, wat een stabiliserend effect heeft op de prijs, en wij betalen in Nederland niet met de dollars waarin ruwe olie wordt afgerekend. Zo hebben wij in feite voordeel van de Amerikaanse tegenspoed: de verzwakkende dollar houdt voor ons de stijging van de olieprijs binnen de perken. In 2000 en 2001 betaalden we nog zo’n 2 gulden 60 voor een dollar, oftewel de euro was 84 dollarcent waard. In 2008 is de euro gestegen naar inmiddels 1 dollar 59. In guldens zou de dollar gezakt zijn van 2,60 naar minder dan 1,39.

Businesscompleet.nl beschikt over statistieken van De Nederlandse Bank en het CBS met historische dollarkoersen. Daaruit blijkt dat de dollar tegenover de gulden/euro nu lager staat dan ooit na de Tweede Wereldoorlog. Om koersen te vinden die vergelijkbaar zijn met de huidige, moeten we terug naar de jaren dertig. In 1935 bereikte de dollar dieptepunt met een jaargemiddelde koers van Fl. 1,48 (nu dus Fl. 1,39).

Helaas blijkt uit de informatie die CBS en DNB leverden niet welke fluctuaties er in dat jaar zijn geweest, maar de huidige koers is dus in elk geval nog eens 9 guldencent lager dan het gemiddelde van 1935, ten tijde van de zware economische recessie in Amerika. 1935 is het jaar met de laagste dollarkoers die in de statistieken te vinden is, blijkt uit de opgaven die de redactie van Businesscompleet.nl heeft bestudeerd.

De lage dollar is ongunstig voor Nederlandse bedrijven die naar Amerika exporteren, zoals bijvoorbeeld de bloemenhandel. Voor het midden- en kleinbedrijf is de prijs van energie echter vaak belangrijker. Dit omdat vrijwel elk bedrijf te maken heeft met de energieprijzen, terwijl maar een klein deel van de mkb-bedrijven naar de VS exporteert. De dempende werking die de zwakke dollar heeft op de gestegen olieprijs (en dus de prijs aan de pomp) is daarmee voor de meeste mkb-bedrijven belangrijker dan een terugvallende export naar de VS.

Niet onbelangrijk in dit kader is, dat Nederland meer producten uit Amerika importeert dan het naar de VS exporteert. De Nederlandse importeurs van Amerikaanse producten beleven gouden tijden. Nooit eerder kwamen ze zo goedkoop aan hun spullen. Het prijsvoordeel kunnen ze verdelen tussen hun eigen portemonnee en die van de consument.

Eveneens een erg gunstige bijkomstigheid is dat consumenten en ondernemers die nu hun online aankopen in Amerika doen, nooit zo goedkoop konden kopen. Online winkelen wordt zo niet alleen effectief maar ook een stuk leuker.

Het internationale Nederlandse bedrijfsleven wordt tot op zekere hoogte geraakt door de kredietcrisis in de VS. De grote Nederlandse banken en verzekeraars hebben alle afschrijvingen moeten doen, maar bleven ook allemaal ruimschoots winstgevend. De ‘subprime-hypotheek’ die in Amerika de kredietcrisis veroorzaakte, is in Nederland een onbekend verschijnsel. Dit type hypotheek is volgens de Nederlandse wet verboden en komt hier dus niet voor, bevestigt desgevraagd een woordvoerder van De Nederlandse Bank.

Als een gevolg van de internationale crisis wordt het wel moeilijker voor banken om geld te lenen. Hierdoor is ook in Nederland de rente opgelopen en zijn banken kritischer geworden met het verlenen van krediet.

Rikco Pardoen | Businesscompleet.nl