ABCOUDE - Werkgevers hoeven over heel veel beroepskosten van hun werknemers geen (of maar gedeeltelijk) belasting te betalen. Die beroepskosten voor uw werknemers zijn de kosten die niet tot het loon behoren. In deel 7: sparen en gouden handdruk.

Zie ook: Kostenvergoedingen voor uw personeel: zo zit dat (algemeen)

Dit deel van de serie over kostenvergoedingen voor uw personeel zal gaan over spaarloon en winstdeling en over verschillende vormen van uitkeringen zoals bijvoorbeeld de overbekende gouden handdruk. In deze serie worden heel veel zaken besproken. Toch is het altijd verstandig om met uw accountant de dingen heel goed door te spreken en voor alle zekerheid de precieze regelingen na te lezen op de site van de Belastingdienst.

Spaarloonregeling
We beginnen met de spaarloonregeling. Een werknemer kan belastingvrij een deel van zijn brutoloon sparen. Dit heet de spaarloonregeling. Zoals gebruikelijk moet die spaarloonregeling wel aan aantal voorwaarden voldoen.

Vijf voorwaarden

De belastingdienst heeft voor die spaarloonregeling vijf voorwaarden opgesteld:
1- De regeling moet schriftelijk zijn vastgelegd;
2- Deelname aan de regeling moet openstaan voor ten minste driekwart van de werknemers;
3- Deelname aan de regeling moet vrijwillig zijn;
4- De gespaarde bedragen moeten op een aparte spaarrekening worden gestort. Deze spaarrekening moet op naam van de werknemer staan;
5- De gespaarde bedragen moeten in de regel ten minste 4 jaar op de spaarrekening blijven staan.

Driekwarteis
Voor de duidelijkheid: het is niet noodzakelijk dat driekwart van de werknemers daadwerkelijk deelneemt aan de spaarloonregeling.

Of wordt voldaan aan deze zogenoemde driekwarteis, moet de werkgever beoordelen aan de hand van de situatie op het moment dat de vrijstelling wordt toegepast.

Spaarloonregeling voor 1 dienstbetrekking
Wat nog wel belangrijk is, is dat een werknemer slechts bij 1 werkgever kan deelnemen aan de spaarloonregeling. Als een werknemer bij een werkgever wil sparen via de spaarloonregeling, dan moet de werknemer wel sinds 1 januari van dat kalenderjaar in dienst zijn De werkgever moet per die dag de algemene heffingskorting toepassen. Als een werknemer na die eerste dag van het kalenderjaar in dienst is getreden, kan hij dus niet voor dat jaar van de spaarloonregeling bij die werkgever gebruikmaken.

Spaarbedragen en aandelen
Voor de spaarloonregeling geldt een maximaal belastingvrij bedrag van € 613 per kalenderjaar. Het is mogelijk dit jaarbedrag het jaarbedrag in 1 keer te sparen (bijvoorbeeld bij de uitbetaling van het vakantiegeld). Maar het is ook mogelijk om gespreid over het jaar te sparen, bijvoorbeeld maandelijks. Maar spaarloon kan ook bestaan uit (certificaten van) aandelen van een onderneming. In dat geval wordt de vrijstelling van € 613 verdubbeld.

Voorbeeld berekening aandelen
De Belastingdienst heeft een mooi concreet voorbeeld op de site staan van de berekening van aandelen. Stel: een werknemer laat op zijn loon € 413 inhouden als spaarloon. Zijn werkgever verstrekt voor de resterende ruimte aandelen in het bedrijf. Deze resterende ruimte is dan € 613 - € 413 = € 200. Deze ruimte mag vervolgens worden verdubbeld, zodat de werknemer € 400 in aandelen mag ontvangen.

Aandelenopties
Maar er is meer. Zoals Spaarloon dat ook kan bestaan uit aandelenopties. De spaarloonregeling moet duidelijk bepalen wanneer, tot welk bedrag en welke opties worden toegekend. De werkgever moet in de spaarloonregeling de voorwaarde opnemen dat de werknemers de waarde van opties in geld (op de geblokkeerde spaarloonrekening) storten als zij het optierecht binnen de blokkeringstermijn van ten minste 4 jaar uitoefenen, vervreemden of afkopen. Voor aandelenopties geldt dezelfde verdubbeling van de vrijstelling als bij spaarloon in de vorm van aandelen.

Winstdeling en eindheffing
Het spaarloon kan ook bestaan uit een winstaandeel op grond van een winstdelingsregeling die voldoet aan de voorwaarden van de spaarloonregeling. Maar let op: bij de spaarloonregeling is de werkgever 25% eindheffing verschuldigd over het spaarloon. Over het spaarloon zijn geen premies werknemersverzekeringen verschuldigd.

Uitkeringen uit fondsen
Over naar de verschillende vormen van uitkeringen. Zo horen uitkeringen en verstrekkingen uit fondsen (die aan de dienstbetrekking zijn verbonden), soms niet tot het loon. Een voorbeeld daarvan is een sociaal ondersteuningsfonds voor werknemers in financiële moeilijkheden.

Sociaal ondersteuningsfonds
Aan sociaal ondersteuningsfonds zijn wel 2 voorwaarden verbonden:

1. Voor de loonheffingen mag het niet gaan om uitkeringen en verstrekkingen voor adoptie en overlijden. Voor de loonbelasting/premie volksverzekeringen en de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw geldt bovendien dat het niet mag gaan om uitkeringen en verstrekkingen voor ziekte, invaliditeit en bevalling.
2. De werknemer heeft geen vrijgestelde aanspraak op de uitkeringen of verstrekkingen.

En dan is het nog belangrijk om te weten dat de bij het fonds betrokken werknemers zelf de laatste 5 kalenderjaren minstens evenveel moeten hebben bijgedragen aan de middelen van het fonds als de werkgever.

25 jaar in dienst
Soms lijkt het erop dat het steeds minder voorkomt, maar toch gebeurt het nog wel eens dat iemand 25 jaar of zelfs 40 jaar in dienst is bij een en hetzelfde bedrijf. Vaak wordt zo iemand beloond, dat heet een diensttijduitkering. Zo een eenmalige uitkering of is vrijgesteld tot maximaal het loon over een maand.

Eenmalige uitkering bij ontslag
En dan de regels bij ontslag. Bij ontslag wegens arbeidsongeschiktheid of het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd is de aanspraak op een eenmalige uitkering van maximaal driemaal het loon over een maand vrijgesteld. Het brutomaandloon is bepalend voor de hoogte van deze vrijstelling. Een aanspraak op een hogere uitkering hoort geheel tot het loon.

Geld speelt geen rol
Bij ontslag wegens een andere reden dan arbeidsongeschiktheid of overlijden van de werknemer, vervroegd uittreden of het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd is de aanspraak op een eenmalige uitkering vrijgesteld. De hoogte van de uitkering speelt hier geen rol.

Excessieve ontslaguitkering
Per 1 januari 2009 zijn de regels wel enigszins veranderd. Als een werkgever dit jaar een zogenoemde excessieve ontslaguitkering betaalt aan de (voormalige) werknemer, moet de werkgever 30% belasting betalen over deze vergoeding.

Periodieke uitkeringen ter vervanging van gederfd of te derven loon
Bij ontslag kan de werkgever (in plaats van een schadeloosstelling in 1 keer) ook een aanspraak op periodieke uitkeringen ter vervanging van gederfd of te derven loon toekennen (stamrecht).

Drie voorwaarden
Zulke schadeloosstellingen worden soms verleend bij voortijdig ontslag. Deze aanspraken zijn onbelast (stamrechtvrijstelling). Maar wel zijn er drie voorwaarden aan verbonden:

1. De aanspraak is een periodieke uitkering voor de (voormalig) werknemer en moet uiterlijk ingaan in het jaar waarin hij 65 jaar wordt. De aanspraak kan ook ingaan bij eerder overlijden. Dan gaat de aanspraak naar de (gewezen) echtgenoot, of degene met wie hij duurzaam een gezamenlijke huishouding voert of heeft gevoerd en met wie geen bloed- of aanverwantschap in de rechte lijn bestaat, of naar de kinderen die de leeftijd van 30 jaar nog niet hebben bereikt;
2. De aanspraak moet wel ondergebracht zijn bij een verzekeraar die in de wet wordt genoemd;
3. En tenslotte moet de aanspraak niet voortvloeien uit een (pre)pensioen- of VUT-regeling die is afgekocht, vervreemd of onzuiver is.

Gouden handdruk
Bij ontslag kan er ook sprake zijn van een gouden handdruk. Deze gouden handdruk(schadeloosstelling) kan worden toegekend naast en boven rechten van de werknemers op grond van een individuele of collectieve overeenkomst. Dit is geen loon voor de werknemersverzekeringen. Voor de loonbelasting/volksverzekeringen en de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw worden deze schadeloosstellingen wel als loon beschouwd.

Uitzonderingen
Ook hierover heeft de Belastingdienst meer informatie. Dat noemt men verstrekkingen met een ideële waarde, zoals een vulpen met inscriptie door de werkgever en kunt u vinden onder het kopje: Uitkeringen bij bijzondere gebeurtenissen.

De artikelen over kostenvergoedingen zijn:
1- Zo zit dat
2- Kennis, studie, ICT en communicatie
3- De auto
4- Openbaar vervoer en de fiets
5- Van huisvesting tot kinderopvang
6- Van stoelmassage tot vakantieverlof
8- Van personeelsleningen tot lief- en leedpotjes
9- Eten en drinken

Jacques de Vos | Businesscompleet